جغرافیای طبیعی مشهد

شهر مشهد مرکز استان خراسان رضوی در سال ۱۳۹۲ با احتساب نواحی منفصل توس و قرقی با ۳۲۸ کیلومتر مربع مساحت، در شمال شرق ایران و در طول جغرافیایی ۵۹ درجه و ۲ دقیقه تا ۶۰ درجه و ۳۸ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۴۳ دقیقه تا ۳۷ درجه و ۷ دقیقه و در حوضه آبریز کشف رود، بین رشته کوه‌های بینالود و هزار مسجد واقع است. ارتفاع شهر از سطح دریا ۹۹۹ متر و فاصلهٔ آن از تهران ۹۶۶ کیلومتر است.

زمین‌شناسی
دشت )جلگه) مشهد که جزو حوضه آبریز کشف رود بوده وسعتی بالغ بر ۱۶۵۰۰ کیلومتر مربع داشته که از این وسعت ۵۰۰۰ کیلومتر مربع آن را دشت و بقیه را ارتفاعات تشکیل می‌دهد . از میان سازندهای موجود در این دشت سازند مزدوران )سازند دوران دوم( در رابطه با منابع آب زیرزمینی حائض اهمیت است . این سازند که از رسوبات سخت کربناته تشکیل شده به دلیل وجود فضاهای خالی کارستی قادر است سفره‌های آب زیرزمینی را بوجود آورد. از جمله منابع آب سطحی این دشت نیز می‌توان به خود رودخانه کشف رود اشاره کرد . این رودخانه در گذشته دارای آب زیادی بوده‌است ولی در حال حاضر به علت پایین افتادن سطح آب زیرزمینی و در نتیجه قطع شدن زهکش‌ها تنها درمواقع سیلابی شدید مقداری آب از سرشاخه‌های آن وارد می شوند .
آب و هوا
آب و هوای مشهد معتدل و متغیر است و وزش بادها در آن بیشتر در جهت جنوب شرقی به شمال غربی است. در سال ۱۳۹۱ حداکثر درجه حرارت در تابستان‌ها ۳۶ درجه بالای صفر و کمترین آن در زمستان‌ها ۵ درجه زیر صفر است. شهر مشهد در منطقه مدیترانه ای با باران بهاره قرار گرفته‌ است.
جمعیت
شهر مشهد، در سده اخیر از رشد جمعیت بالایی برخوردار بوده‌است. در نخستین سرشماری رسمی ایران که در سال ۱۳۳۵ انجام گرفت، این شهر، با ۲۴۱٬۹۸۹ نفر جمعیت پس از شهرهای تهران، تبریز و اصفهان، چهارمین شهر پرجمعیت ایران بود. در سرشماری بعدی و در سال ۱۳۴۵، این شهر پس از تهران و اصفهان، جایگاه سوم را در بین شهرهای ایران داشت. در سرشماری سال ۱۳۵۵، مشهد، پس از تهران، دومین شهر پرجمعیت ایران بود و تا
آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۰، همین جایگاه را داشته‌است.
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ خورشیدی، جمعیت شهر مشهد (بدون در نظر گرفتن توس و قرقی ) در این سال، بالغ بر ۲٬۷۶۶٬۲۵۸ نفر بوده‌است. براساس آخرین برآوردها جمعیت مشهد در سال ۱۳۹۲ برابر ۲،۹۰۶،۷۸۲ نفر است.
بافت های فرسوده و سکونتگاههای غیر رسمی شهر مشهد :
شهر مشهد نیز همچون سایر کلانشهرهای کشور با پدیده حاشیه نشینی و اسکان غیر رسمی روبروست. مناطق محروم و آسیب پذیری همچون هلالی شمال، شمال شرق، شرق و جنوب شرقی این شهر مذهبی رادر برگرفته و علاوه برآن مجمع الجزایری ازمحلات نامتعارف حتی در میان مناطق مرفه نشین نیز به چشم می خورد . با در نظر گرفتن سه شاخص
ریز دانگی: به معنای کوچک بودن قطعات و ابعاد املاک می باشد (بیشتر در تهران و کلانشهرها صادق است، در شهرهای قدیمی و تاریخی ابعاد املاک بزرگتر هستند) .
ناپایداری: به معنای نداشتن استحکام لازم و غیرپایدار بودن سازه‏ها .
نفوذناپذیری: به معنای فراهم نبودن امکان خدمات‏رسانی مناسب (امدادی و زیرساختی) در شرایط بحرانی می باشد .
بافت های فرسوده در شهر مشهد حدود ۸ درصد از مساحت شهر مشهد را به خود اختصاص داده است که ۱۹ درصد جمعیت شهر در این محدوده های مستقر می باشند و کارشناسان معتقدند که بافت فرسوده علاوه بر این شاخص‌ها، به لحاظ اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی نیز دچار مشکل است. در واقع بافت فرسوده از چرخه اقتصادی شهر خارج شده ‌است و اقدامات نوسازی در آن انجام نمی‌شود و در نتیجه سرمایه‌ها از آن خارج می‌شود.

و همچنین با توجه به تعریف سکونت گاههای غیر رسمی ، که بافت هایی هستند که عمدتاً مهاجرین روستایی و تهیدستان شهری را درخود جای داده اند و بدون مجوز و خارج از برنامه ریزی رسمی و قانونی توسعه شهری (طرح های جامع وتفصیلی) دردرون یا خارج از محدوده شهرها به وجود آمده اند و اینگونه بافت ها عمدتاً فاقد سند مالکیت و از نظر ویژگیهای کالبدی و زیست محیطی و همچنین برخورداری ازخدمات و زیر ساختهای شهری همانند بافت های فرسوده شدیداً دچارکمبود می باشند با اختصاص ۱۳ درصد از مساحت شهر مشهد به خود ۳۲ درصد جمعیت شهر را در خود جا داده است .

بهترین مراکز خرید مشهد

مراکز خرید مشهد

یکی از اهدافی که در برنامه سفر به مشهد زائرین حرم امام رضا (ع) وجود دارد ، بازار و خرید است ، البته به هتل های مشهد هم توجه داشته باشید و قبا سفر کیفیت هتل را بررسی کنید ، بازار های مشهد به دلیل وجود فرهنگ خاص در زمینه کسب تجارت و ارتباطات اجتماعی همواره دارای اهمیت زیادی بوده است. مشهد علاوه بر مراکز متنوع قدیمی دارای بازارهای محلی است که به زائران خدمت رسانی می کنند. برخی از مهم ترین مراکز خرید مشهد عبارتند از :

بازار رضا :

راسته بازار رضا در ضلع شرقی حرم مطهر رضوی قرار گرفته است و یکی از مهم ترین مراکز خرید زائرین و گردشگران است. بازار در ۲ طبقه همکف و فوقانی با طول ۹۶۰ متر و عرض ۳۳ متر ایجاد گردیده و دارای ۱۷۱۱ واحد تجاری است. این بازار دارای تاسیسات ، انتظامات ، آبخوری ، اطلاعات ، نمازخانه و سرویس های بهداشتی است.

در این بازار انواع سوغاتی‌های مشهد و مایحتاج زائرین از قبیل انگشتر فیروزه، انواع عقیق، عطریات، زعفران، نبات، مهر و سجاده، تسبیح، پوشاک و شیرینی‌جات یافت می شود. نزدیکی به حرم مطهر رضوی از مزایای بازار رضاست.

نمایشگاه بین المللی مشهد :

نمایشگاه بین المللی مشهد یکی از برگزارکنندگان مطرح نمایشگاه های تخصصی و بین المللی در ایران است که از طریق چندین بزرگراه به مرکز شهر متصل می شود. در انتهای بلواروکیل آباد و در محوطه ای وسیع قرار دارد. این نمایشگاه دارای امکانات و تسهیلاتی از جمله ایستگاه تاکسی، مسجد، رستوران، پارکینگ، مرکز خدمات پزشکی، محل رزرو هتل و بلیط هواپیما برای بازدیدکنندگان خود است. در این مجتمع معماری سنتی و مدرن تلفیق شده اند. این مجتمع دارای تسهیلاتی از جمله : پارکینگ طبقاتی، رستوران، بازار چند منظوره، شهربازی سرزمین عجایب، مرکز فوریت‌های پزشکی، مراکز بانکی و اطلاع‌رسانی می باشد که در هر طبقه از این مجتمع فروشندگان لوازم صوتی تصویر، لوازم خانگی، چینی و بلور، تلفن همراه و رایانه حضور دارند.

مرکز تجاری خیام :

 

این مرکز در زمینی به مساحت ۲۰۰ هکتار ر حاشیه ی شمالی شهر مشهد واقع شده است. برنامه‌ریزی های صورت گرفته بر روی این مرکز تجاری به گونه‌ای است که می‌تواند به عنوان بورس تخصصی کالاها و خدمات نقش مثبتی را در امور بازرگانی ، اعم از داخلی و خارجی داشته باشد. امکانات این مکان عبارتند از : بازارهای خرید و فروش کالا، مرکز پذیرایی و رستوران، کافی‌شاپ و کافی‌نت، دفاتر شرکت‌های بازرگانی، بیمه و حمل و نقل بین‌المللی، بانک، نمازخانه، خطوط اتوبوسرانی شهری، ایستگاه تاکسی، آژانس باربری و…. . بازار خیام دارای ۱۹۶ باب واحد تجاری با معماری ویژه و محوطه فضای سبز مفرح و امکانات رفاهی برای عرضه ی کالاها به شهروندان است.

بازار مرکزی :

در چهار راه شهدا قرار گرفته است و محدوده ی وسیعی را به خود اختصاص داده است. ساختمان های این بازار چهار طبقه است و در طبقه دوم آن مراکز تجاری عمده و دفاتر بازرگانی قرار دارند. در طبقه منهای دو آن تاسیسات بازار و پارکینگ واقع شده است. در غرفه‌ها و مغازه‌های موجود در این مکان انواع پوشاک، سوغات، زینت آلات اجزا و عناصر و نمادهای مذهبی و لوازم و احتیاجات گردشگران ارائه می گردد.

مجتمع تجاری زیست خاور :

در ابتدای خیابان کوهسنگی است و از مراکز خرید مهم مشهد است. زیست خاور در زمینی به مساحت ده هزار متر مربع و در ۱۷ طبقه و با ارتفاع ۶۸ متر و دارای ۷۵ هزار متر مربع زیر بناست. این ساختمان یکی از عظیم ترین مجتمع های تجاری مسکونی در ایران است. ۷۰۰ واحد تجاری دارد و پارکینگ آن ظرفیت ۲۵۰ خودرو را داراست. چهار طبقه است و ۱۹۸ واحد مسکونی به علاوه تاسیساتی از قبیل شش دستگاه آسانسور مسافری و باربری، برق اضطراری و مدرن‌ترین تجهیزات سرمایشی و گرمایشی و بسیاری دیگر از امکانات در خاورمیانه کم‌نظیر است.

بازار حکیم :

از دیگر مراکز خرید در مشهد است که بدلیل تنوع و گوناگونی اجناس عرضه شده در آن مورد توجه گردشگران است. دارای ۴ طبقه و ۱۲۰ واحد تجاری است که در آن انواع پوشاک، اسباب‌بازی، لوازم آرایشی و بهداشتی، بدلیجات، نقره‌جات، کریستال، لوازم روزمره زندگی، کیف و کفش و…عرضه می گردد. به این مکان بازار روس ها می گویند زیرا اجناس تولید شده در کشورهای آسیای میانه را عرضه می کند. بازار حکیم در خیابان امام خمینی شمالی روبروی آموزش و پرورش قرار دارد.

مجتمع تجاری پروما :

این مرکز تجاری و مرکز خرید مشهد در حاشیه میدان جانباز واقع گردیده است و ۵۰۰۰ متر مربع فضای فروشگاهی و حدود ۲۰۰۰۰ متر مربع فضای تجاری دارد که در ۵ طبقه ساخته شده است. دارای ۳۰۰ واحد تجاری ، پارکینگ و ۴۰۰۰ متر مربع فضای سبز و امکانات برای بیش از ۷۰۰۰ مهمان در روز است.

بازار گوهرشاد :

مساحت بازار گوهر شاد حدود ۲۱۰۰ مترمربع و زیربنای آن در طبقه همکف ۱۴۴۵ مترمربع و طبقه پایین ۷۲۰ مترمربع می‌باشد. زمین این بازار جزء موقوفات گوهرشاد بوده است. بازار گوهرشاد سالن‌های عریضی دارد که شامل ۸۴ مغازه در طبقات است که در آن‌ها انواع لوازم برقی و خانگی، بلور و کریستال، پارچه، عطر و ادکلن، کفش، سیسمونی نوزاد، لوازم‌التحریر و گرافیک، اسباب بازی، سوغات و… ارائه می گردد. از جمله تسهیلات این مجتمع می توان به نمازخانه‌، عابر بانک، آبخوری و سرویس بهداشتی اشاره کرد. پس از دیدن مراکز خرید مشهد در تور مشهد میتوانید سری به مطلب دیدنی های مشهد هم بزنید و با جاذبه های گردشگری مشهد آشنا شوید .